Predicaat HOFLEVERANCIER

Koninklijk cadeau voor 125 jaar Felix Clercx

Zijne Majesteit de Koning geeft Felix Clercx een wel heel bijzonder cadeau voor het 125 jarig jubileum: het predicaat Hofleverancier.

Tijdens haar toespraak bij de opening van het nieuwe warehouse maakte Burgemeester Elly Blanksma – Van den Heuvel de toekenning van deze eretitel bekend.

Felix Clercx draagt de titel Hofleverancier met recht. Jaren geleden leverde het bedrijf al het hout voor een nieuwe vloer in kasteel Drakensteyn, waar prinses Beatrix voor haar kroning woonde en ook nu weer woont.

Deze titel is weggelegd voor kleine en middelgrote bedrijven die ‘een vooraanstaande plaats innemen in de regio en de branche’, meer dan honderd jaar bestaan en van onbesproken gedrag zijn. Vierhonderd bedrijven in Nederland mogen zich Hofleverancier noemen.

Felix Clercx is het eerste bedrijf in Helmond dat deze eretitel ontvangt en het Koninklijk Wapen met de toevoeging “Bij Koninklijke Beschikking Hofleverancier“ mag voeren.

125 jaar HISTORIE

Hoe het 125 jaar geleden begon
Oprichting van firma Felix Clercx

Op 19 juni 1891 deed Felix Johannes Maria Clercx zijn 1e transactie als houthandelaar: de aankoop van een ‘bosch gelegen tussen Mierlo en Geldrop’. Het prille begin van het familiebedrijf Felix Clercx dat dit jaar 125 jaar bestaat.

De werkwijze van Felix Clercx bestond uit het opkopen van bomen of bossen, soms bij veilingen, die Felix Clercx dan in eigen beheer liet kappen en zagen tot verhandelbaar hout. Dat hout werd dan ofwel zelf verkocht of het werd per opbod ter plekke geveild. Voor de veiling was het uiteraard belangrijk dat aan een dergelijke houtverkoop goede bekendheid werd gegeven en zo is dan ook een aantal advertenties uit de eerste periode terug te vinden.

Historie Felix Clercx

Al handelende had Clercx begrepen dat een eigen werf voor opslag en bewerking een belangrijke meerwaarde had en zo zette hij eind november 1900 de eerste formele stap naar een eigen houtwerf: een eerste klein terrein van 1500 m2 nabij de Zuid-Willemsvaart in Helmond. Door de jaren heen kocht firma Felix Clercx meer grond aan en zo was er in 1906 voldoende terrein voor een eigen zagerij.

In hoeverre met de vestiging van een eigen zagerij de bedrijfsvoering veranderde en het productieprogramma en –aanbod wijzigden is moeilijk te zeggen. Clercx bleef actief in de regio waar her en der bomen en bospercelen werden opgekocht en (deels) ter plekke weer werden doorverkocht na een eerste bewerking.

Begin 1914 kocht Felix Clercx opnieuw een aangrenzend perceel dat dit keer ook waterlopen bevatte. Hierin konden de boomstammen en balken opgeslagen worden om uit te wateren voordat ze gezaagd werden. In dat zelfde jaar schafte Felix Clercx een nieuwe stoominstallatie aan bij Assmann & Stockder in Stuttgart.

Klaarblijkelijk had het bedrijf met deze reis zijn vleugels qua herkomst van bomen en hout uitgeslagen. Felix Clercx deed voorstaan ook zaken in Duitsland, onder meer in Rengsdorf bij Neuwied aan de Rijn. Mijnhout en bielzen waren daarbij belangrijke producten.

Clercx was ook lid van de landelijk Bond voor Houthandelaren en werkte onder meer samen met naam- en branchegenoot B.H. Clercx te Boxtel, familie dus.

125 jaar HISTORIE

1e Generatie
(1891 – 1933)
Felix Johannes Maria Clercx

Met de aankoop van het aangrenzende perceel met waterlopen, een nieuwe stoommachine in combinatie met een veel grotere verwerkingscapaciteit en het zaken doen in Duitsland behoorde Felix Clercx vanaf midden 1914 tot de grootbedrijven in de branche. In datzelfde jaar brak de Eerste Wereldoorlog uit, een periode die voor Felix Clercx gelukkig vrij stabiel lijkt te zijn geweest.

In 1918 vond er een belangrijke verandering plaats in de leiding van het familiebedrijf door het overlijden van broer Josephus, waardoor Felix tot 1924 de zaken als privéonderneming heeft geleid. Eind april werd besloten de onderneming onder te brengen in een naamloze vennootschap Houtzagerij en Houthandel waarbij neef Lucas Clercx tweede directielid werd.

Felix Clercx investeerde na de oorlog in extra grond, nieuwbouw, nieuwe machines en verdere uitrusting om de groei van het bedrijf weer te continueren. Ook herbouw behoorde tot noodgedwongen investeringen; in 1920 brandde bijvoorbeeld een loods volledig af en in 1924 verwoestte een brand de paardenstallen met karloodsen en de bijbehorende hooi- en stromijten.

De werkpaarden vormden de belangrijkste ‘motor’ bij het transport wat tevens resulteerde in een behoorlijke handel in werkpaarden.

Voor de aan- en afvoer was het transport over water van groot belang. Felix Clercx bezat zelfs een schip genaamd ‘Bertha’.

Automobilisering kwam niet zo gesmeerd op gang maar vanaf 1922 was het een redelijk komen en gaan van auto’s: zo stond er een Ford in de boeken, die later vervangen werd door een Oldsmobile en in 1928 kwamen er een vrachtwagen en een Latil tractor bij. De automobilisering was geen vervanging voor de inzet van werkpaarden want ondertussen bleef het paardenbestand goed op peil gehouden.

Er werd voortdurend uitgebreid of gemoderniseerd, vooral in de voorspoedige beginjaren twintig. Met de continue innovatie ging het transport van hout en stammen op het terrein steeds meer over rails. Er werd flink geïnvesteerd in rails, draaischijven en wagentjes die vermoedelijk nog met dierlijke trekkracht werden voortbewogen. Ook werd er bij het kanaal een laadboom geplaatst om schepen te laden en lossen.

De bedrijfsinrichting werd tevens ingrijpend gemoderniseerd. In de zagerijen werd eerder gebruik gemaakt van raamzagen, lintzaagmachines, een kortzaag en –bank en cirkelbanken – waarvan enkele automatisch.

Er kwam een nieuwbouw voor de zagerij met een nieuwe machinekamer en een uitgebreide elektrische installatie.

Echter aan de voorspoedige jaren maakte de wereldwijde crisis rond 1930 een einde. Begin juli 1930 meldde De Telegraaf dat bij Felix Clercx zelfs de zaak volgens een aanplakbiljet op de poort tot nadere aankondiging was stopgezet. Ten gevolge van de daling van de houtprijzen leed het bedrijf het eerste crisisjaar een groot verlies. Een groot deel van het kapitaal zat immers vast in de vorm van een grote voorraad onbewerkt hout. De 39 werknemers werden verrast met drie dagen onbetaald verlof, maar het was de voorbode van jaren van inkrimping en ontslagen. Om gezondheidsredenen deed grondlegger Felix Clercx in datzelfde jaar een stap terug en in 1933 stapte ook mededirecteur Lucas op.

Zo trad op de algemene aandeelhoudersvergadering van 8 december 1933 de oudste zoon van Felix, Jean Louis, als enige directeur op. Het begin van een tweede generatie Clercx.

125 jaar HISTORIE

2e Generatie:
Jean Louis Clercx
(vanaf 8 december 1933)

Met Jean Louis, tweede generatie Clercx, als enige directeur aan het roer was het nodig en nuttig de statuten van de NV aan te passen. Duidelijk blijkt dat Felix Clercx met zijn nakomelingen het besloten familiekarakter van het bedrijf wilde handhaven. “De prioriteitsaandelen konden niet aan derden, andere dan wettige afstammelingen van den houder, overgedragen worden en zelfs in dat geval pas na het volgen van een hele procedure.” zo staat in artikel 10 uit de aangepaste statuten. Dit was Felix’ laatste footprint in het familiebedrijf voor hij overleed begin december 1934. Jean Louis erfde samen met zijn jongere broer Felix junior en hun twee zussen het aandelenpakket van vader Felix.

In die jaren probeerde firma Felix Clercx de crisis het hoofd te bieden. Dit lukte na enige jaren ondanks de bijkomende tegenslagen. In augustus 1932 werd het bedrijf bijvoorbeeld getroffen door een zware brand waarbij het gebouw van de zagerij volledig in de as werd gelegd, de machines deels verwoest werden, veel waterschade opgelopen werd en bovendien een voorraad gezaagd hout verloren ging. Ook het drijfwerk en de exhaustief gingen verloren.

Ondanks de negatieve resultaten tot 1937 en de tegenslagen ging de modernisering en uitbreiding van de inrichting van de onderneming door. Zo werd het intern transport verder verbeterd, zette de automobilisering zich voort en werd er een nieuwe zagerij gebouwd met loodsen met daarin diverse nieuwe machines. Tegelijkertijd ontstond er een toename in aanbod van elektriciteit en had in 1940 de eigen stoominstallatie plaats gemaakt voor 40 elektromotoren.

De houthandel bleef een belangrijk onderdeel van het bedrijf. Deels ging het om bomen en bossen die Felix Clercx in eigen beheer verwerkte. Tevens werd er ook buitenlands hout geïmporteerd via houtagenturen. Verder fungeerde Felix Clercx als loonzagerij en leverde daarbij veelal maatwerk voor collega-bedrijven, zowel lokaal als door het gehele land.

Hardhout voor waterbouwkundige doeleinden behoorde al enige tijd tot een specialiteit van het familiebedrijf. Aannemers op dit gebied en collega-bedrijven wisten Felix Clercx te vinden. Voor grotere opdrachten werkte Felix Clercx regelmatig in combinatieverband, bijvoorbeeld een landelijke combinatie voor de levering van 5.000 m3 azobéhout aan Rijkswaterstaat en voor 600 bermpalen aan de Gemeente Rotterdam.

Door de oorlogshandelingen die uitmondden in de Tweede Wereldoorlog en de Duitse bezetting veranderde de situatie op de Nederlandse houtmarkt drastisch. De import viel weg en daarmee waren de bedrijven aangewezen op de in Nederland aanwezige houtvoorraden. Het lijkt er op dat Felix Clercx de eerste jaren van de Duitse bezetting weinig last had van problemen.

Er werd winst gemaakt en de investeringen gingen volop door. Dat laatste gebeurde echter mede ook met het oog op een veranderende bedrijfsvoering. Voor een deel betrof het voorzieningen om het bedrijf nog te kunnen laten doorwerken ondanks de toenemende schaarste en de gewijzigde economische omstandigheden.
De eerste echte gevolgen van de bezetting ervoer Felix Clercx bij de transportmiddelen – vordering door de bezetter van paarden en een vrachtwagen – en bij de onteigening van een stuk grond midden 1942.

Felix Clercx droeg tijdens de bezetting bij aan de hulpactie van de Stichting Rotterdam 1940 ten bate van de wederopbouw van de stad en ook in latere jaren aan de steeds meer nationaalsocialistisch georiënteerde Winterhulp. Na de bevrijding in mei 1945 was er nog geen sprake van normaal zaken doen. Ondernemingen moesten weer opkrabbelen en bovendien was een deel van het bedrijfsterrein

van Felix Clercx in gebruik als opslagterrein bij de nieuwe “bezettingsmacht”, het Britse leger. De naoorlogse schaarste vroeg nog geruime tijd om de coördinatie door de Aankoopcommissie om de schaarse grondstoffen zoveel mogelijk billijk te verdelen. Jean Louis nam zitting in deze Aankoopcommissie van het Rijksbureau voor Hout.

Direct na de bevrijding van het zuiden van Nederland gingen de twee broers Jean Louis en Felix junior om de tafel zitten om de eigendomsverhoudingen nader te regelen. Jean Louis kocht zijn jongere broer uit en zo kwam het eigendom en de zeggenschap over de NV weer in een enkele tak van de familie.

Aan het woord

Mevo Houtindustrie feliciteert Felix Clercx met hun 125 jarig jubileum

Aan het woord

Novawood feliciteert Felix Clercx

Aan het woord

Moso International B.V. en Felix Clercx samen voor innovatie en duurzaamheid

Aan het woord

Waardevolle partnership tussen Fiberon en Felix Clercx

Aan het woord

Trouwe verbondenheid
tussen Gerrit en
Felix Clercx

Als een “menneke” van 15 jaar begon Gerard van Lieshout – Gerrit zoals hij genoemd wordt – in 1971 bij Felix Clercx als “boodschappenjongen” om vervolgens in 1974 door te groeien naar onderhoudsmonteur. In 1980 werd de zagerij gesloten en werd Felix Clercx omgezet in Handel. Gerrit ging toen bij Pa Clercx (Jean-Louis) in de leer om bestekzoeker te worden. Vandaag de dag werkt Gerrit als kwaliteitscontroleur.

Pa Clercx was heel streng, bijna autoritair.
Hij was een hele verschijning, een grote statige man die autoriteit uitstraalde.

Twee generaties Clercx in de bedrijfsvoering heeft Gerrit meegemaakt. “Pa Clercx was heel streng, bijna autoritair. Hij was een hele verschijning, een grote statige man die autoriteit uitstraalde. Hij bemoeide zich overal mee, maar dat past ook wel in de tijdsgeest. Privé was Pa Clercx heel anders, een hartelijke aardige man.” vertelt hij. “Jean-Marie was bij Pa in de leer geweest en heeft de ziel van het echte familiebedrijf meegekregen. Dit werd ook uitgestraald naar het personeel. Jean-Marie had altijd belangstelling voor de ideeën van anderen, je kon hem met een goed onderbouwd idee overtuigen om het beleid of werkwijze te veranderen.”

Vroeger moesten we alles schrijven.
Pa Clercx scheurde een kalender in stukken om orders te noteren, dat was de administratie.

In de ruim 40 jaar bij Felix Clercx zijn er vele ontwikkelingen en innovaties in het bedrijf geweest. De ontwikkeling van zagerij naar handel was een grote verandering, in werkwijze en in het aantal personeelsleden. De zagerij moest deels vervangen worden, de kosten waren te hoog. Er waren twee ontslagrondes; de eerste ronde vanwege de reorganisatie en de tweede wegens de daadwerkelijke sluiting van de zagerij.

Gerrit spreekt zijn voorkeur uit: “zowel de zagerij als de handel hebben een bepaalde charme, maar mijn voorkeur gaat toch uit naar de handel, daar zit meer variatie in.”

De intrede van de computer was ook een grote verandering. Met een glinstering in zijn ogen deelt Gerrit een mooie anekdote: “Vroeger moesten we alles schrijven. Pa Clercx scheurde een kalender in stukken om orders te noteren, dat was de administratie. Bij het opmaken van de balans waren de papieren nooit terug te vinden; het carbonpapier werd toen ingevoerd zodat het kantoor een administratie had en de werf een kopie.”

Innoveren is noodzakelijk, zonder daarbij het product uit het oog te verliezen. Het opnemen van nieuwe producten naast (hard)hout zoals Alu en Fiberon laat zien dat Felix Clercx steeds weer meebeweegt met de laatste innovaties.

Felix Clercx staat bekend om kwaliteit en duurzaamheid. Deze waarden staan hoog in ons vaandel

De verbondenheid maakt dat Gerrit al zolang bij Felix Clercx werkt. “De lijntjes zijn kort, van directeur tot medewerker, iedereen is gemakkelijk aanspreekbaar en iedereen is betrokken bij het bedrijf. Ik heb altijd een eigen zaak willen beginnen in fietsen en bromfietsen, maar ik heb het niet doorgezet. Pa Clercx had andere plannen met mij en zie hier, ik werk nog altijd met heel veel plezier bij Felix Clercx.” aldus Gerrit.

Felix Clercx staat voor waarden als kwaliteit en duurzaamheid. Gerrit vertelt dat dit van oudsher in het DNA van het familiebedrijf zit: “Felix Clercx staat bekend om kwaliteit en duurzaamheid. Deze waarden staan hoog in ons vaandel. Als kwaliteitscontroleur stel ik ook hoge eisen aan ons product, dit is altijd zo geweest. Je wilt toch je goede naam behouden.”